Bài đọc được giữ nguyên từ thư viện TRooN, bao gồm phần nguyên bản và bình luận trong bản đã có.
Phần 1 · Nguyên bản bài đọc
Trong đời sống hàng ngày, có phải chúng ta thường luôn cố gắng TÌM KIẾM cái gì đó để làm, có phải vậy không? Hay nói đúng hơn là để thỏa mãn cảm giác “Được Tồn Tại, nên dính mắc vô thức vào vô số “tập quán thích tạo tác” bằng cách hưởng thụ thái quá. Khi nó cho là chúng ta “không có gì để làm” thì lúc này “DỤC”sinh khởi mạnh nhất và dễ dẫn đến sai lầm nhất. Nó sẽ hiện lên trong tâm trí bạn: “ôi chán quá, không có gì để làm hết” hoặc “tôi phải làm cái gì đó mới được không là tôi sẽ thế này thế kia”,...
NÓ BIẾN “DỤC” TỪ MỘT CƠ CHẾ CÂN BẰNG SINH HỌC BÌNH THƯỜNG , TRỞ NÊN VÔ ĐỘ, THÁI QUÁ VÀ TỰ GÂY RA HẬU QUẢ TỪ SỰ VÔ ĐỘ ĐÓ.
Những thứ tưởng chừng “rất bản năng”, vô hại và “trong có vẻ” bình thường này, thật ra lại là những hạt giống âm thầm đầu tiên góp phần hình thành nên “CÁI CHO LÀ” ban đầu.
Lúc ban đầu chúng ta chỉ đơn giản là thấy sự “nhìn, nghe, ngửi, nếm chạm của tri giác”. Vốn tại đây cũng không có vấn đề gì cả, đó là cái thấy ở cấp độ tri giác rất tự nhiên, nhưng vì chúng ta “dừng lại” quá lâu nên hình thành cái cảm giác cấp độ tri giác. Kết hợp với chúng ta được “dạy” được dung nạp thông tin khái niệm “đó là gì” từ cha mẹ, trường lớp, sách vở, xã hội, tôn giáo,...”
Nên ở đây có thể tạm gọi là“Cái cho là khái niệm/cảm giác ở cấp độ ban sơ nhất là tri giác”.Lúc này chúng ta đầu:
Mắt chúng ta tự cho là… vuông tròn, xanh đỏ, cái bàn, cây bàng… thay vì chỉ là sự thấy đối tượng.
Tai chúng ta tự cho là… tiếng chim, tiếng xe máy, tiếng la chửi… thay vì chỉ là sự nghe đối tượng.
Mũi chúng ta tự cho là… mùi nước hoa chanel, mùi cá ươn…thay vì chỉ là sự ngửi thấy mùi đối tượng.
Lưỡi chúng ta tự cho là… vị của táo, vị của nụ hôn…thay vì chỉ là sự nếm vị đối tượng.
Thân chúng ta tự cho là… chạm mềm mại là lông vũ, chạm thân sát là hưng phấn,...thay vì chỉ là sự xúc chạm đối tượng.
Cái cho là khái niệm/cảm giác ở cấp độ tri giác này vốn cần thiết cho sự sống nếu nó chỉ làm đúng nhiệm vụ truyền tin của mình. Nhưng nó không chỉ được sử dụng chức năng truyền tin đó, mà nó sẽ đi“kết luận đối tượng đó là gì?Vì tại đây vốn đã có sự bắt đầu tham gia tổng hợp tư duy từ tâm trí ngay tức thì. Nó giống trạng thái ngay bây giờ, bạn nhìn đâu xung quanh mình, nó tự hiện lên trong đầu bạn tên gọi ngay lập tức: “cái bàn, cái ghế, điện thoại,...” bạn vô thức gọi tên mọi thứ mà không biết tại sao, và thậm chí không thể dừng lại. Nó cho bạn cảm giác rất là TA.
Ở cấp độ “cái cho là khái niệm nơi tri giác này” rất dễ nhận ra, bạn có thể quay lại kiểm chứng ngay. Cái cho là ở cấp độ tri giác này ban đầu có vẻ rất ít tai hại, ít gây hệ luỵ, nhưng nó sẽ được gia cố thêm sau đó, là nơi phát ra, biểu hiện ra của những cái cho là, cái muốn là sâu dày trong tâm trí và tâm thức. Ngay lúc có khái niệm đồng thời có cảm giác.
Tiếp theo đó, chúng ta sẽ bắt đầu “dừng lại tiếp tục với một cảm giác nào đó của tri giác”, nên sinh racảm xúc nơi tâm trí, tiếp tục dừng lại với cảm xúc này, nghiền ngẫm nó, nhai đi nhai lại nó - tức có sự lặp đi lặp lại đủ thì liên đưa đến “yêu thích hoặc ghét bỏ”. Tâm trí tại đây bắt đầu “dừng lại” để:
- Say sưa thích thú với các biểu hiện như: “đòi thêm, nhìn mãi, hưng phấn kéo dài, say sưa,...”
- Hoặc dừng lại để ghét bỏ với các biểu hiện như: “từ chối, cau mày, la hét, nhăn nhó, né tránh,...”
Đây là lúc thái độmà tâm trí phát ra,biểu hiện qua tri giác nơi bạn với đối tượng nào đó hình thành…
Từ những hạt giống đầu tiên đó chúng ta có “CÁI CHO LÀ Ở CẤP ĐỘ DỪNG LẠI”, đặc tính của cái cho là này là:
- Dễ dàng phát sinh nên số lượng khá nhiều, có khả năng dao động và có thể thay đổi.
- Tuy nhiên, một khi đã “hòa mình” vào TA ấy, thì đây lại là cái “trông có vẻ bình thường nhất” vì gần gũi và dễ cảm nhận được, và bởi “sự lặp đi lặp lại” thường xuyên. Nên nó cũng nơi bạn có thể bắt đầu trở về “rõ biết”, để phát hiện ra ảo tưởng, làm tiền đề cho sự sáng tỏ cho các cái cho là sâu dày bên trong.
- Cái cho là này khá phổ biến và chúng ta liên tục như thế suốt cả ngày mà không hề hay biết. Và chính bạn cũng không cảm nhận được nó là “cái cho là”, mà bạn sẽ cảm thấy nó “rất là bạn”.
Sau khi dừng lại đủ lâu với “đối tượng bên ngoài và bên trong” đó thì có chế tiếp theo sẽ vô thức tích luỹ. Một khi đã tích lũy “thành trải nghiệm của tôi” do có những chiêm nghiệm sai lầm - tức là sự tự sướng, tự nhại đi nhại lại của tâm trí về một cảm xúc nào đó. Tại đây, tính sở hữu tăng cao, khi ấy CÁI CHO LÀ Ở CẤP ĐỘ TÍCH LŨY này, là quả tất yếu phải có. Đặc tính của CÁI CHO LÀ TÍCH LUỸ này là:
- Phát sinh khi những thứ đó“phù hợp với lợi ích bị quy định bên trong”, khi đã được “chọn lựa” và thiết lập thì tính thay đổi khó hơn “cái cho là dừng lại” - vì nó có “cái lợi ích bị quy định”. Nó làm cơ sở cho cái ảo ta tin vào tham dục ấy, nên tính “dễ thay đổi” giảm đi rất nhiều.
- Tuy nhiên, do “cái lợi ích bị quy định” (Nhân Tham Ái bản năng trong kho tâm thức).Nó có bản chất là “luôn tham và tham hơn thế” nên cái cho là này vẫn không giờ cảm thấy thỏa mãn và luôn đầy mâu thuẫn. Nó luôn ra yêu cầu để buộc tri giác phải hành động để thỏa mãn nó.
- Nó mâu thuẫn với chính nó và với cái cho là của người khác, do liên quan đến lợi ích nên những đấu tranh, xung đột cũng tăng cao. Cái cho là này diễn ra chủ yếu bởi những đối tượng bên trong (dòng suy nghĩ), cái mà bạn có thể hoàn toàn nhận ra nó, nhưng thường thấy bất lực và không thể “kiểm soát” được nó.
Vì dừng lại, vì tích luỹ nên hình thành nên khoảng “thời gian trong cái ảo ngã” [quá khứ - hiện tại - tương lai] - hay còn gọi gọi là thời gian tâm lý. Từ đó tạo ra có một nhân vật có “trải nghiệm, có chiêm nghiệm đó. Nên nó tin là có ‘THỰC’ nghiệm”. Đúng vậy, chữ “THỰC” tại đây được in hoa vì nó “TRÔNG CÓ VẺ RẤT THỰC” một tự ngã về chính nhân vật ảo ấy được khắc họa - CÁI CHO LÀ TA BIẾT, TA ‘THỰC’, TỰ TA LÀ THẾhình thành.
- Cái cho là này có đặc tính “rất khó và gần như không thể” nhận thức trực tiếp bằng ý thức, tính cổ hủ và cố chấp của nó rất cao và sâu dày.
- Nó là sự hợp thức hóa được truyền thừa từ cái “thời gian vô tận trong cái ảo ngã” ấy! Là ông chủ ảo vọng giấu mặt đã, đang và sẽ tiếp tục thu thập tích luỹ trong vô số thân phận, vô số dục vọng.
- Nó là chính những thứ “QUY ĐỊNH BÊN TRONG” âm thầm đưa ra yêu sách vô hình cho CÁI CHO LÀ TÍCH LUỸ bên trên. Khối VÔ MINH - VÙNG TĂM TỐInày nhiều vô số kể, không thể nghĩ bàn!
Tại đây, Chúng ta đã thấu tỏ sơ bộ về CÁI CHO LÀ này, nếu nói chi tiết nó có 3 CẤP ĐỘ đi ngược lại với BA CHÂN LÝ CỦA SỰ SỐNG:
1. CÁI CHO LÀ DỪNG LẠI - Vì không thấy ra chân lý “không dừng lại” của sự sống.
2. CÁI CHO LÀ TÍCH LŨY - Vì không thấy ra chân lý “không tích lũy” của sự sống.
3. CÁI CHO LÀ TA BIẾT - Vì không thấy ra chân lý “không thể chấp biết” của sự sống.
Nhưng cả ba cái cho là này cũng là một, một khối liên kết mắt xích chặt chẽ với nhau, tạo ra vô tỷ CÁI CHO LÀ - CÙNG MỘT MỤC TIÊU DUY NHẤT ĐỂ THỎA CÁI MUỐN LÀ (THAM ÁI SÂU SẮC)
"Cái cho là" (định kiến)
"Cái muốn là" (dục vọng)
Vậy mức độ nguy hại và bản chất thật sự của CÁI CHO LÀ này là gì?
Có một sự thật đó là:
“CÁI GÌ BẠN CHO LÀ…
THÌ CÁI CHO LÀ ĐÓ…HOÀN TOÀN THUỘC VỀ BẠN”
ĐÓ CHÍNH LÀ NGHIỆP CỦA BẠN - HOÀN TOÀN THUỘC VỀ BẠN, BẠN BUỘC PHẢI THỌ NHẬN, BẠN BUỘC PHẢI CÓ NHẬN THỨC VÀ HÀNH ĐỘNG NHƯ THẾ - NGAY LÚC NÀY!
Phần 2 · Bình luận và giải nghĩa
Bài đọc số 24 là một bản đồ chi tiết giải phẫu quá trình hình thành của "Nghiệp" và "Bản ngã". Nếu ở Bài 19, chúng ta được làm quen với Ba chân lý của Thực tại (Không dừng lại, Không tích lũy, Không chấp trước), thì bài viết này lật ngược vấn đề, chỉ ra chính xác cơ chế vi phạm 3 chân lý đó của tâm trí con người.
1. Từ Nhu cầu sinh học đến Cơn khát tồn tại
Con người luôn rơi vào hoảng sợ khi "không có gì để làm". Khoảng trống đó khiến bản ngã cảm thấy mình đang biến mất. Để chứng minh mình "đang tồn tại", nó ép cơ chế sinh học tự nhiên (như cơn đói, cảm giác) biến thành DỤC vọng thái quá. Nó bám vào các giác quan để tìm kiếm sự tạo tác, đẩy một sinh mệnh từ trạng thái tự nhiên sang trạng thái nghiện ngập.
2. Sự "Dán nhãn" của Tri giác
Tác giả đã chỉ ra lỗ hổng đầu tiên của tâm thức: Sự đánh tráo khái niệm ngay tại cửa ngõ giác quan.
- Mắt chỉ thấy màu sắc, hình khối. Nhưng tâm trí lập tức dán nhãn: "Đây là cái bàn".
- Tai chỉ nghe âm thanh. Nhưng tâm trí lập tức kết luận: "Đây là tiếng la chửi".
Chính sự "gọi tên vô thức" này đã tước đoạt đi sự thuần khiết của thực tại. Chúng ta không còn tiếp xúc với thực tại, mà chỉ đang giao tiếp với những định kiến do chính mình phóng chiếu ra.
3. Ba tầng kén của Bản ngã
Quá trình đóng kén diễn ra qua 3 nấc thang vô cùng tinh vi:
- Tầng 1: Cái cho là Dừng lại: Thay vì để một cảm giác trôi đi, tâm trí "chộp lấy" nó, nhai đi nhai lại để sinh ra yêu / ghét. Đây là sự vi phạm chân lý Không dừng lại.
- Tầng 2: Cái cho là Tích lũy: Tâm trí đóng gói cảm xúc đó thành "trải nghiệm của tôi". Nó bắt đầu gom góp những cái nó thích và chiến đấu với những cái nó ghét. Đây là sự vi phạm chân lý Không tích lũy.
- Tầng 3: Cái cho là Ta Biết (Trùm cuối): Sự tích lũy kéo dài đúc kết thành một cái TÔI rắn chắc. Cái Tôi này tự tin rằng "Ta có thực", "Ta biết tất cả". Nó trở thành một ông chủ giấu mặt (Vô minh) giật dây toàn bộ hệ thống. Đây là sự vi phạm chân lý Không chấp trước.
4. Lời tuyên án của Nhân Quả
“Cái gì bạn cho là… Thì cái cho là đó hoàn toàn thuộc về bạn”.
Đây là một định nghĩa về Nghiệp (Karma) hiện đại và sắc bén nhất. Nghiệp không phải là một thế lực huyền bí trên trời giáng xuống trừng phạt bạn. Nghiệp chính là cái khuôn mà bạn tự đúc ra thông qua quá trình:
- "Cái cho là" (định kiến)
- "Cái muốn là" (dục vọng)
Khi bạn "cho là" người kia là kẻ thù, sự thù hận đó (Nghiệp) thuộc về bạn, đốt cháy bạn trước tiên. Bạn tự giam mình trong chính những khái niệm do mình dệt nên.
Thông điệp cốt lõi:
Đau khổ không tự nhiên sinh ra, nó được lập trình một cách tinh vi qua cơ chế: Nhìn thấy -> Dán nhãn -> Dừng lại bám víu -> Tích lũy thành của mình -> Khẳng định cái Tôi. Mọi thứ bạn "cho là", cuối cùng sẽ trở thành cái lồng giam cầm chính bạn. Để phá vỡ khối Nghiệp này, con đường duy nhất là thắp sáng Cái Biết Chân Thật ngay tại cửa ngõ tri giác: Chỉ Thấy là Thấy, Chỉ Nghe là Nghe, không dừng lại, không tích lũy, không dán nhãn.


