Bài đọc được giữ nguyên từ thư viện TRooN, bao gồm phần nguyên bản và bình luận trong bản đã có.

Phần 1 · Nguyên bản bài đọc

Bạn hãy thú thật với chính mình thử xem, cả cuộc đời này bạn lao đầu vào cuộc sống, sự nghiệp, tiền bạc, hôn nhân, lý tưởng,.. có bao giờ bạn thật sự hạnh phúc? Bạn làm tất cả những điều đó vì cái gì? Bạn có thỏa mãn không? Và con đường mà bạn, tôi, chúng ta và cả nhân loại này đang có ý thức hoặc vô thức nắm tay nhau cùng đi này, có thật sự là con đường đúng đắn? Con đường của tạo tác, của tham cầu, của dục vọng!

Chúng ta phải thẳng thắn với nhau rằng, rõ ràng con đường mà chúng ta đang đi là con đường của những tham dục, ích kỷ. Con đường này mang lại rất nhiều thành tựu, nhưng cũng mang đến khổ đau gấp trăm bội lần.

Sự ảo vọng này, đôi khi lại là hình thức tín ngưỡng tôn giáo, nỗ lực tìm kiếm giá trị bản thân ở những thứ vĩ đại nào đó như kiến thức khoa học, hay ngay cả những lý tưởng hướng đến những điều tốt đẹp - giải cứu thế giới… Thậm chí vì để cố “khẳng định cái giá trị ảo đó” mà con người ta có thể trở nên tàn bạo, trở thành một kẻ độc tài “phát xít”, diệt chủng nhân loại này…những điều này thì nhân loại chúng ta đã trải qua trong lịch sử của chính mình. Và tiếc thay là sẽ còn rất rất rất rất … nhiều “biến tướng” (duyên khởi) biểu hiện muôn hình vạn trạng khác sẽ xuất hiện trong thế giới này. Và chúng sẽ tiến hóa tinh vi hơn, quái gở hơn, đầy ngỡ ngàng hơn và thảm khốc hơn nữa, với sự tiến hóa không ngừng của “sự tích lũy tham ái của nhân loại này”!

Như ngay giây phút bạn đọc đến những dòng chữ này, xã hội loài người chúng ta cũng tiến hóa một cách “vượt bậc” ngoài sức tưởng tượng của chính chúng ta của 1 thế kỷ trước, phải vậy không? Và, sẽ như thế nào tiếp theo? Thật ra điều đó không quan trọng, mà có một sự thật rất quan trọng mà chúng ta cần phải nhận ra đó là: dù ở thời đại nào, dù xã hội đó phát triển ở mức nào, thì KHỔ ĐAU vẫn bủa vây lấy chính chúng ta, cấp độ và mức độ KHỔ ĐAU này tỷ lệ thuận với những ảo vọng, những tham ái, những ích kỷ của chính chúng ta.Ngày nay con người càng có nhiều phương tiện tiên tiến, tiện nghi thì rõ ràng:

  • Kẻ được gọi là “phát minh” ra những thứ “phương tiện siêu việt” đó sẽ trở nên rất giàu có, và mục đích là dục vọng và thỏa mãn. Kẻ này cũng bị che mờ bởi dục vọng, tham ái, vẫn vô thức bị cưỡng chế buộc phải tham ái sâu sắc như thế, kẻ ấy vẫn khổ đau, vẫn không bao giờ thỏa mãn, vẫn buộc phải tiến về phía trước nếu muốn duy trì “độ hot”, buộc phải đau đầu để nỗ lực thỏa mãn vật chất hoặc tinh thần - vì có một sự thật là tham ái không đứng yên, nó tiến hóa và đòi hỏi hơn và mãi hơn như thế. HỌ RẤT ĐAU KHỔ!
  • Những kẻ “Sử dụng phương tiện đó”, có thể là chính chúng ta những người đang đọc bài đọc này. Lấy ví dụ như chúng ta dùng mạng xã hội, lướt video ngắn, dùng điện thoại thông minh, dùng robot, dùng trí tuệ nhân tạo (ai), dùng game vi tính để giải trí, tham gia vào hệ thống bằng cấp giáo dục, đẳng cấp địa vị xã hội, kiến thức phương pháp cao siêu, tôn giáo tín ngưỡng,... Rõ ràng chúng ta buộc phải chạy theo guồng quay vô cùng tận này, không hồi kết. Chúng ta nỗ lực để “bằng người ta” một cách cật lực, để tìm giá trị của chính mình nơi vật chất hoặc tinh thần, và để rồi chúng ta than vãn rằng “tôi stress”, rồi chúng ta đi du lịch, đi chữa lành… để được cảm giác chi tiêu để xả cái stress do chính mình tạo ra đó. Thậm chí nếu không làm gì - được ở không như lúc chúng ta đi làm văn phòng vẫn hay than vãn “ước gì được nghỉ, được ngủ thêm…” thì chúng ta lại than “ôi, chán quá”. Từ cái chán đó chúng ta lại lao đầu ngược lại vào vòng xoáy quay cuồng ban đầu đó… Một SỰ ĐAU KHỔ không hồi kết.

Có phải vậy không?

Hãy một lần trung thực và “tự thắc mắc, tự nhìn lại con đường này xem, con đường mà có thể chính bạn, tôi, chúng ta, bọn họ và tất cả nhân loại này đều đang như thế, có thực sự là con đường đúng đắn?

Đó là con đường của những tạo tác tích lũy dưới sự ẩn danh của tham ái, buộc chính chúng ta tự phát ra những dục vọng, dục tính, dục tham, dục ái, dục lạc… để tự hại lẫn nhau. Hại mình - hại người! Những gì xã hội này đang tự hại chính mình và lẫn nhau thì chắc không cần phải nói thêm, vì nó là mộtTHỰC TRẠNG (Tình trạng có THỰC)chỉ cần nhìn lại sẽ THẤY, cái hiển nhiên đúng và không cần chứng minh.

Vậy, ngay lúc này bạn tự hỏi: “tôi nhận ra rồi đó, rồi sao nữa, có ích gì cho tôi, giúp ích gì?”Bạn thấy đấy, nó tiếp tục “phản ứng lối mòn” - phát ra “tham dục bẩm sinh” như thế đấy, đó là CÁI MÀ CHÚNG TA ĐÃ VÔ THỨC BỊ QUY ĐỊNH, BUỘC PHẢI TIN, BUỘC PHẢI LÀM THEO(NGHIỆP CỦA CHÍNH CHÚNG TA).

Bạn có tin không, bạn chỉ cần “nhận ra” thế thôi. Nhận ra rằng: “quả là con đường của dục vọng, tham ái này là con đường sai lầm, đưa đến khổ mình khổ người!”. Mà sự “nhận ra” này không đến từ việc bạn tin vào bài viết này, hay tin tôi, mà phải đến từ sự kiểm chứng tự thân.

Vậy kiểm chứng bằng cách nào? Đó là nếu ngay lúc này:

  • Bạn có tin vào nội dung này thì cứ tin và để đó.
  • Dù bạn không tin hay chưa hiểu trên lý trí thì cứ không tin, cứ không hiểu và vẫn là nên để đó.

Cứ sống và thấy sự thật này trên chính đời sống nơi bạn, lúc ăn uống, lúc dạy con, lúc sân hận, lúc dục tính, lúc ghen tuông, lúc nhìn thấy người mình ghét, …. Tự xem xét xem có phải mọi thứ mà mình thọ nhận đây cái khổ này là quả buộc phải nhận, và đều đến từ một nhân “tham ái” - muốn theo ý cái TA ảo vọng này mà thôi. Rõ ràng, nó đã:

  • Dừng lại với đối tượng nó thích hoặc ghét (tạo tác)
  • Tích lũy cùng lúc hai thái cực thích ghét đó thành sở hữu của nó (tham ái)
  • Vô thức hình thành thời gian, không gian - tạo nên một bản ngã ảo và tin vào cái ảo đó là thật. Từ nhân vật ảo này, buộc bạn phải phục tùng nó, phải ích kỷ, phải dục vọng tối đa (ảo ngã)

Hãy tự mình kiểm chứng bạn nhé, con đường này là một con đường sai lầm. Khi tự mình thấy ra bạn sẽ tự tin, và vi diệu là nếu chỉ cần “thấy đúng là vậy” một cách chân thật (thành thật trước chân lý) - bằng thực chứng nơi mình thì tự nhiên ngay đó, ngay nơi bạn và thế giới sẽ có giải thoát. Cái giải thoát không tạo thêm một con đường nào khác, không có bất kỳ sự nỗ lực, tích lũy nào của cái ảo ta.

Con đường đúng đắn và hạnh phúc ấy, ngay dưới chân bạn - ngay lúc này và ngay đây! Bạn đã mới, mọi thứ chỉ là ảo vọng! Buông ảo thì cái thật tự hiện ra!

Phần 2 · Bình luận và giải nghĩa

Bài đọc số 31 là một gáo nước lạnh tạt thẳng vào cái gọi là "sự tiến hóa vĩ đại" của văn minh nhân loại, lột trần toàn bộ chiếc mặt nạ lấp lánh của công nghệ, danh vọng và thậm chí cả lý tưởng cao đẹp để chỉ thẳng: Chúng ta đang nắm tay nhau lao xuống một vực thẳm sai lầm.

Nếu như các bài trước giải phẫu những mảnh vỡ tâm lý cá nhân (nỗi sợ, cơn nghiện khổ, sự huyên náo của tâm trí), thì bài đọc này nâng tầm cái nhìn lên toàn cảnh bức tranh nhân loại.

Dưới đây là những giá trị thực thiết và trần trụi nhất của bài viết này:

1. Ảo vọng vĩ mô: Sự tiến hóa tinh vi của Vô Minh

Nhận thức sắc bén nhất của tác giả nằm ở chỗ vạch trần các "biến tướng" mang danh nghĩa cao đẹp. Tham ái không chỉ ẩn núp dưới những nhu cầu vật chất thô thiển, nó ẩn danh một cách cực kỳ tinh vi trong:

  • Hình thức tín ngưỡng tôn giáo.
  • Nỗ lực tìm kiếm giá trị vĩ đại trong kiến thức khoa học.
  • Các lý tưởng giải cứu thế giới.

Tác giả đưa ra lời cảnh báo rùng mình: Khi cái Tôi cố khẳng định giá trị ảo của nó thông qua một lý tưởng vĩ đại, nó sẵn sàng trở thành một kẻ độc tài tàn bạo, dẫn đến diệt chủng. Sự tiến hóa của công nghệ hằng thế kỷ qua không hề làm giảm bớt khổ đau, nó chỉ làm cho các phương tiện thỏa mãn tham ái trở nên tinh vi hơn, quái gở hơn, và do đó, thảm khốc hơn.

Giá trị triết học và thực chứng sâu sắc của bài viết nằm ở chỗ dám chỉ thẳng: Tham ái không chỉ là tiền bạc hay dục vọng tầm thường, nó nguy hiểm nhất khi ẩn danh dưới hình thức tín ngưỡng, khoa học, hay lý tưởng giải cứu thế giới.

Khi cái Tôi mượn danh một lý tưởng vĩ đại để tự chứng tỏ giá trị ảo của mình, nó trở nên ngã mạn tối đa và có thể biến thành sự tàn bạo, độc tài, diệt chủng. Đây là đòn cảnh tỉnh chí mạng cho những ai đang sa vào cái bẫy "kiêu ngạo tâm linh" hay "vĩ cuồng tri thức".

2. Vòng lặp bất tận của "Kẻ tạo tác" và "Kẻ sử dụng"

Bằng lối hành văn hiện đại và trần trụi, bài viết chia nhân loại trong thời đại công nghệ này thành hai phe, nhưng cả hai đều là nạn nhân tội nghiệp của cùng một guồng máy cưỡng chế:

  • Kẻ phát minh phương tiện: Ngỡ mình siêu việt, ngỡ mình làm chủ dòng tiền và công nghệ, nhưng thực chất chỉ là một kẻ nô lệ bị cưỡng chế phải tham ái sâu sắc hơn, liên tục kiệt sức để duy trì "độ hot" trước lòng tham không bao giờ đứng yên của xã hội.
  • Kẻ sử dụng phương tiện (chính chúng ta): Một vòng lặp khôi hài của tâm trí được phơi bày. Chúng ta cật lực lướt mạng xã hội, cày cuốc bằng cấp, đua tranh địa vị... để rồi than "stress". Chúng ta đi du lịch, đi "chữa lành" cốt để chi tiêu, xả cái stress do chính mình tự rước vào. Đến khi được nghỉ ngơi như ước nguyện, tâm trí lập tức thấy "chán" và lại điên cuồng lao đầu vào vòng xoáy cũ.

Đó là một sự cưỡng chế vô thức, một "Nghiệp" tập thể mà toàn bộ nhân loại đang mù quáng tuân theo.

Bài viết sở hữu một cái nhìn cực kỳ tỉnh thức khi đặt con người vào bối cảnh văn minh công nghệ (thời đại của các phương tiện siêu việt, mạng xã hội, video ngắn...). Tác giả đưa ra một chân lý sòng phẳng: Xã hội có thể tiến hóa vượt bậc, nhưng khổ đau của con người thì không hề giảm đi, nó chỉ tiến hóa tinh vi và thảm khốc hơn.

Cú đấm mạnh nhất chính là việc bóc trần hai phe "Kẻ phát minh" và "Kẻ sử dụng". Tất cả đều là nô lệ tội nghiệp trong một guồng quay cưỡng chế: kẻ giàu có thì kiệt sức vì tham ái đòi hỏi hằng ngày, kẻ sử dụng thì loay hoay trong vòng lặp "chạy đua – stress – chi tiền chữa lành – chán – rồi lại chạy đua". Bài viết lột trần thực trạng này một cách khôi hài nhưng đau xót, ép người đọc phải giật mình nhìn lại chiếc điện thoại trên tay và lối sống hằng ngày của chính họ.

3. Cơ chế đúc khuôn Bản Ngã Ảo

Bài viết đã bóc tách chính xác công thức toán học mà tâm trí dùng để giam cầm bạn:

Dừng lại tạo tác (Thích/Ghét) → Tích lũy hai thái cực thành Sở hữu → Vô thức hình thành Thời gian, Không gian → Bản ngã ảo ra đời.

Chính ba bước này biến bạn từ một sinh mệnh tự do trở thành một kẻ hầu cận, buộc phải phục tùng, phải ích kỷ và phục vụ cho dục vọng tối đa của một bóng ma do chính mình tưởng tượng ra.

4. Tính Thực Chứng tối thượng: Phản ứng lối mòn và Sự giải thoát ngay dưới chân

Cú bẻ lái ngoạn mục nhất của bài viết nằm ở câu hỏi phản xạ lối mòn của người đọc: "Tôi nhận ra rồi, rồi sao nữa, giúp ích gì?" Tác giả chỉ thẳng: Chính cái câu hỏi "rồi sao nữa", "tìm phương pháp gì tiếp theo" chính là tham dục bẩm sinh đang trỗi dậy để tìm cách tích lũy thêm công cụ.

Bài viết không cho trí năng một lối thoát nào bằng kỹ thuật. Giá trị thực chứng ở đây là hướng dẫn người đọc "Nhận ra và để đó", đem cái thấy này kiểm chứng sòng phẳng trong đời sống thực tế. Giải thoát không phải là tạo ra một con đường mới, mà là thấy ra con đường cũ là sai lầm để dừng lại. Buông được ảo vọng sở hữu thực tại, thì tự do tự hiện tiền.

  • Không bắt bạn phải tin, không cần bạn phải hiểu bằng lý trí suông.
  • Thả lỏng và tự kiểm chứng ngay trong đời sống thực tế (lúc ăn uống, lúc dạy con, lúc ghen tuông, lúc nhìn thấy người mình ghét.)

Sự giải thoát vĩ đại không đến từ một nỗ lực tu tập gồng gánh hòng đạt tới một cõi niết bàn xa xôi nào cả. Khi bạn thành thật với chân lý, tự mình thực chứng và "Thấy đúng là vậy", ảo vọng tự khắc sụp đổ. Khi cái ảo biến mất, cái thật tự hiện tiền.

Thông điệp cốt lõi:

Văn minh nhân loại thực chất là một chuỗi dài những tạo tác tích lũy sai lầm dưới sự giật dây của tham ái. Mọi nỗ lực chạy trốn khổ đau bằng phương tiện tiên tiến hay các phương pháp chữa lành hời hợt chỉ làm trầm trọng thêm cơn bệnh. Con đường đúng đắn không nằm ở phía trước, không nằm ở tương lai hay một lý tưởng vĩ đại nào khác. Nó ở ngay dưới chân bạn, ngay lúc này, khi bạn dám trung thực nhìn thẳng vào cơ chế cưỡng chế của bản ngã và dừng lại cuộc chơi ảo tưởng. Buông bỏ ảo vọng sở hữu, thực tại tự khắc rạng ngời tự do.

Một gợi ý để tự quan sát. Bạn có thể giữ lại điều phù hợp, đặt câu hỏi với điều chưa rõ và dừng khi cần.