Bài đọc được giữ nguyên từ thư viện TRooN, bao gồm phần nguyên bản và bình luận trong bản đã có.

Phần 1 · Nguyên bản bài đọc

Hôm nay Tôi là Tài Xế Xe Công Nghệ!

Hôm nay có duyên nên tôi chạy chiếc xe Bike Xanh. Đến một ngã ba, có một cụ già đang loay hoay tìm cách bước sang đường. Cụ có làn da đen sạm, tóc bạc xoã dài và rối bời, tay cụ cầm một cái giỏ nhỏ và đầu đội nón lá.

Tôi chạy lướt qua, khi ánh mắt chạm nhau, tôi nhìn cụ và mỉm cười trong khi cụ vẫn đang đầy lo lắng. Cụ vội kêu tôi:

— "Cậu ơi,…”

Tôi quay xe lại và hỏi:

— "Cụ muốn đi đâu, con chở đi cho…”

Tay cụ vội vã mở ra với 2 tờ 10 ngàn bị cuộn tròn và nói:

— "Cậu giúp chở tôi về đại học tôi trả cậu 20 ngàn…”

Giọng cụ nghẹn ngào vì bà tưởng tôi là tài xế xe công nghệ (Đây chỉ là xe của đứa em trai chạy Xanh, hôm nay nó về quê nên tôi dùng xe để đưa nó ra bến, rồi chạy về).

Tôi đáp:

— "Bà lên đi con đưa về, con không lấy tiền."

Bà loay hoay bước lên xe. Xe chạy một đoạn, bà khóc và nói:

— "Tôi khổ lắm cậu ơi, con trai tôi chết rồi, tôi không có dòng họ bà con gì hết cậu ơi…”

Bà khóc, tôi chỉ im lặng và lắng nghe.

Tôi nói: "Bà nhớ chỉ đường cho con nha… nhưng bà đi đâu đây!?”

— "Tui đi lấy thuốc… con tui chết rồi, tui cũng muốn chết theo nó… cho xong. Tôi khổ quá."

Và bà khóc!

Tôi lặng lẽ lắng nghe câu chuyện cuộc đời của một cụ già suốt đoạn đường chỉ khoảng 15 phút đó. Dáng cụ khó khăn bước xuống xe và đi vào nhà, vẫn nói vọng lại: "Giờ tui không dám ở nhà nữa, tôi Khổ quá cậu ơi!"

“TÔI KHỔ QUÁ!”

Một câu nói mà tôi nghe rất nhiều người nói, và bây giờ là từ một cụ già đơn độc như thế! Vì đi vội vã nên không mang ví tiền, nên cũng không cho bà được chút gì. Mà thật ra, tiền bạc chưa bao giờ là thứ thực sự giúp người ta hết khổ. Đôi khi chính nó lại gây nên khổ đau bởi tham vọng của chúng ta.

Vô tình hôm nay tôi trở thành “Tài Xế Xe Công Nghệ”. Ngày hôm qua, tôi ở công ty là Giám đốc sáng tạo với cuộc họp bàn ý tưởng về một cuộc thi dành cho sinh viên thời trang. Trước đó, tôi được một số bạn “gọi là Thầy”, nhưng tôi vẫn xưng anh em bình thường với những người đã nhận ra chính mình, họ biết ơn và tự quay về phụng sự (nơi mà không có bất kỳ học phí, lớp học bắt buộc, khoá đào tạo hay thể lệ, quy chế nào ép buộc cả — hoàn toàn tự do).

Cũng có người gọi tôi là “Thằng”, họ thấy khó chịu khi thấy một người như thế, họ cho là phải theo tiêu chí của họ. Rồi tôi về nhà với Bắp - tôi làm Cha. Sáng nay gặp Mẹ - tôi trở thành làm Con. Lúc đưa em trai ra bến xe - tôi làm Anh!…

Và bây giờ: Không Là Ai cả!

Chính vì Chấp mình là một ai đó nên chúng ta Khổ, chẳng phải vậy sao? Bà mẹ chấp con là của mình, nên khi con ra đi liền đứt ruột đau khổ. Ông kia chấp mình là Thầy, nên ai không gọi bằng Thầy, ai phỉ báng liền nổi giận đau khổ…

Cái Khổ ấy giống nhau hoàn toàn từ một đứa bé đến một cụ già và cả thế giới này! Cái khổ đến từ sự dính mắc, đến từ Tham Ái.

Chúng ta vẫn phải sống, mà phải không? Làm sao chúng ta trốn tránh được sự sống này, đó là duyên nghiệp chúng ta tạo ra và bây giờ chúng ta phải thọ nhận lấy!

Hãy mỉm cười đón nhận tất cả và đừng dừng lại bám chấp vào đâu cả! Đó là Tự Do - đó là Sống - là lối thoát!

Hãy sống trọn vẹn từng khoảnh khắc.

Vì không là ai cả

Nên có thể là Tất Cả

Vì không sở hữu gì cả

Nên tất cả Tự Do!

Mỗi người chỉ có một chuyến xe duy nhất - đó là từng khoảnh khắc sống động ngay đây mà thôi.

Phần 2 · Bình luận và giải nghĩa

Bài đọc số 21 là một thước phim đời thực tuyệt đẹp, mang "Tánh Biết" từ những trang sách lý thuyết hạ cánh xuống mặt đường nhựa bụi bặm. Bài viết phơi bày sự trần trụi của nỗi khổ nhân sinh, đồng thời hé lộ bí mật lớn nhất của sự tự do: Nghệ thuật của việc "Không là ai cả".

1. Bức tranh nhân sinh và Tiếng khóc vô thường

Hình ảnh người mẹ già mất con là một biểu tượng tột cùng của nỗi khổ sinh tử. Lời cảm thán "Tôi khổ quá cậu ơi!" không chỉ là tiếng khóc của riêng cụ, mà là tiếng vọng ngàn đời của nhân loại.

  • Sự bất lực của vật chất: Tác giả nhận ra một sự thật sắc bén ngay tại hiện trường: Dù lúc đó có tiền để cho bà cụ, tiền bạc cũng không thể giải quyết được cái "Khổ" tận cùng này.
  • Gốc rễ của nỗi đau: Nỗi khổ của bà cụ đến từ sự bám chấp sâu sắc nhất của con người: Tình thâm. Vì chấp "con của tôi", nên khi sinh diệt chia lìa, thế giới của bà hoàn toàn sụp đổ. Đó là minh chứng rõ ràng nhất cho quy luật: Nơi nào có bám chấp, nơi đó có khổ đau.

2. Sự luân chuyển của những chiếc mặt nạ

Tác giả đã vẽ ra một chuỗi "vai diễn" mà một con người phải khoác lên mình chỉ trong vài ngày: Giám đốc sáng tạo, người được gọi là "Thầy", kẻ bị gọi là "Thằng", làm Cha, làm Con, làm Anh, và rồi vô tình trở thành... một anh tài xế xe ôm công nghệ.

  • Cái bẫy của Danh xưng: Bi kịch của chúng ta là luôn "đóng đinh" mình vào một vai diễn. Kẻ chấp mình là "Thầy" sẽ phát điên nếu bị gọi là "Thằng". Người chấp mình là "Giám đốc" sẽ thấy nhục nhã nếu phải chạy xe ôm.
  • Sự giải thoát của Vô ngã: Khi bạn Dừng việc dán nhãn chính mình, bạn đạt đến trạng thái tự do tuyệt đối. Tác giả không bị dính mắc vào chiếc ghế Giám đốc hay danh xưng người dẫn dắt, nhờ vậy, một Tình Yêu thuần khiết, rỗng rang mới có thể xuất hiện để sẵn lòng quay xe lại, chở không công một cụ già xa lạ giữa đường.

3. Không Là Ai Cả Để Là Tất Cả

Đoạn thơ cuối bài chính là bản tuyên ngôn của một Trái Tim Tự Do.

  • Khi bạn là "một ai đó" (có cái ngã cố định), bạn bị giới hạn trong cái khung chật hẹp của định kiến, thể diện và cái Tôi.
  • Khi bạn "Không là ai cả", bạn linh hoạt như nước. Bạn có thể hòa vào mọi hoàn cảnh, ứng biến với mọi nhân duyên. Đứng trước đứa trẻ, bạn làm người Cha trọn vẹn. Đứng trước bà cụ khốn khổ, bạn là một người lắng nghe tĩnh lặng. Sự vô ngã không làm bạn biến mất, mà giúp bạn đủ rộng lớn để bao dung toàn bộ thế giới.

Thông điệp cốt lõi:

Bản chất của sự sống là một dòng chảy duyên nghiệp không thể chối bỏ. Cách duy nhất để sống giữa thế giới đầy rẫy khổ đau này không phải là trốn chạy, mà là mỉm cười đón nhận mọi thứ với một tâm thế rỗng rang. Đừng dừng lại để bám chấp vào bất kỳ một danh xưng, vai vế hay sở hữu nào. Mỗi khoảnh khắc sống động của hiện tại chính là "chuyến xe duy nhất". Khi bạn chấp nhận từ bỏ việc "trở thành một ai đó", bạn chính thức nắm trong tay tự do để trở thành "Tất cả".

Một gợi ý để tự quan sát. Bạn có thể giữ lại điều phù hợp, đặt câu hỏi với điều chưa rõ và dừng khi cần.